NB: hierbij de suggestie eerst GOCU voor innovatie te lezen, waarin de basisprincipes van GOCU uit de doeken worden gedaan.
Stel een bedrijf bevindt zich in de belevingswereld ‘Uitdoven’ en men wil vandaar uit naar een positie waarin innovatie, te beginnen met proces en productinnovatie, een belangrijkere plaats in gaat nemen.
Voor alle duidelijkheid: als men tevreden is met de huidige gang van zaken, dan heeft doorlezen niet zoveel zin, je zult dan, gaande het verhaal, alleen maar meer dingen tegenkomen die ‘niet werken’ en ‘niet op je bedrijf van toepassing’ zijn. Wat mij betreft: even goede vrienden.
NB: dit plaatje komt er wat klein, zeg maar bekaaid van af, erop klikken en het plaatje is beter leesbaar. Dit is een van –> naar plaatje, een zogenaamd ‘transitiediagram’.
In bovenstaand transitiediagram is links een typische zekerheid-zoeker-organisatie weergegeven en rechts een perspectief-zoeker. De vlieger-achtige structuur is het profiel van het bedrijf in kwestie, links het bedrijf vóór de transitie en rechts erná. NB: dit soort transities kost energie en tijd, er verandert nogal wat. Om daarvan een beeld te krijgen zullen we de twee schema’s nader bekijken.
Bij de zekerheidszoeker, het linkse plaatje, is de nadruk op stabiliteit het sterkst aanwezig, gevolgd door een behoorlijke nadruk op perspectiefzoeker, de ‘tweede voorkeur-richting’ in GOCU-taal. De twee overige kwadranten komen er wat bekaaider van af. Dat is een gebruikelijk patroon in de praktijk, je ziet niet zoveel bedrijven waar de nadruk op zowel zekerheidszoeken als op kansenzoeken liggen. Net zo min als de nadruk tegelijk op perspectiefzoeken en op grenzenzoeken zal liggen. En nog wat anders: het is al lastig genoeg om zowel de zekerheidszoeker-dimensie als de perspectiefzoeker-dimensie bij de kop te pakken, dus is het bepaaldelijk niet onverstandig om het daar voorlopig bij te laten. Nadat positie ‘rechtse plaatje’ is bereikt kan men verder met markt-innovatie.
De twee diagramman laten zien dat de verandering zich op twee gebieden afspeelt, de factor zekerheidszoeken wordt afgebouwd en de factor perspectiefzoeken versterkt. Niet zelden is dit een brug te ver voor het zittend management en ook voor veel medewerkers, gewend als ze zijn aan zekerheidszoeken, zullen ook zij er behoorlijk door worden geraakt, ze zullen hun blik op andere aspecten dienen te richten. En dat, weet ik uit de praktijk, valt-nog-niet-mee.. Dit soort veranderingen zijn ingrijpend en kosten tijd en vereisen een zorgvuldige aanpak. Gelukkig zijn er vele bureau’s die hierin behulpzaam kunnen zijn.
Carel van Heugten