2012 komt eraan. Tussen alle beschouwingen kijk ik (vanzelfsprekend) naar eventuele mogelijkheden voor innovatie. Hierbij maak ik gebruik van een aantal resultaten uit MT 20 van december 2011.
Hoe beslissen bedrijven? Een belangrijke vraag die door MT wordt gesteld. Dat de tijden moeilijk zijn en de bedreigingen veelkoppig hoeft geen betoog, de vraag is echter hoe we daarmee omgaan. Dit lijstje laat daar wat van zien.
In het oog springend is op het eerste gezicht die 56,7% waar louter op basis van cijfers wordt geoordeeld hoe men met een dilemma kan/zal omgaan. MT schrijft ‘dat klinkt wel heel rationeel’, maar dat is maar een deel van het verhaal. Belangrijker is dat mensen, bedrijven, bestuurders en ook gezinnen, want daar geldt dit ook, niet (meer) op de blauwe ogen van de deskundige, politicus, gezagsdrager, afgaat, maar het in klinkende cijfers voor zich wil zien. Wat we nu meemaken is een gezagscrisis. Om te zien hoe dat kan aflopen hoef je maar te kijken naar de ondergang van de Romeinse cultuur en overheersing, ook daar speelden gezags- en bestuurscrises een danige rol.
Afgaan op harde cijfers dus. Precies hetzelfde als wat de rating en kredietbeoordelaars doen: niet afgaan op praatjes maar op cijfers. De gevolgen zijn verstrekkend en op zich best innovatief – alhoewel het de vraag is of we op dit soort innovatie zitten te wachten – het betekent wel dat de rol van de klassieke gezagsdrager in 2011 substantieel heeft ingeboet. Je ziet bij de kredietbeoordelaars overigens dat men meeweegt of de politiek het met elkaar eens is over de te volgen koers. Alleen als men het eens is komt er een plusje te staan. Inderdaad, niet anders dan veel burgers al jaren van mening zijn: politici buitelen over elkaar heen en brengen het land/Europa grote schade toe. Helaas kan het niet anders, een van de essenties van deze tijd is dat men het met elkaar oneens is. In mijn in 2004 geschreven boek ‘Open Huis’ noem ik dat ‘Veelspalt’, een versterking van het bekende ‘tweespalt’.
In dat Open Huis staat nog wel wat meer. Onder meer hoe je dit soort crises kunt aanpakken. En dat kan alleen als je als leiding overtuigend bent in woord en daad, verschillen overbrugt, het belang van de natie/Europa boven het eigen belang stelt. … En natuurlijk door uitstekende keuzes te maken en die goed uit te leggen. Daar neem ik anno 2011 geen woord van terug. OK, flinke vent, zag je deze crises aankomen (banken en naties)? Nee, totaal niet, maar wel was ik ervan overtuigd dat de toenmalige weg tot grote problemen zou leiden. Ik dacht toen nog aan een grote aanslag of zo en eigenlijk is het dat ook: een aanslag van hebzuchtige bankmanagers (crisis 1) en incompetente politici (crisis 2) op wat bedrijven en burgers hebben opgebouwd. Wat wordt crisis 3? Grootschalige afwaardering door de rating bureau’s en onbeheersbaar stijgende staatsschulden. Wij moeten bezuinigen. Heeft iemand de overheid zien bezuinigen? Ik niet!
MT heeft in hetzelfde nummer nog een interessant plaatje, hier komt het:
Klik op het plaatje voor een leesbare vergroting.
Liefst 70% ziet een nieuwe crisis aankomen of ziet de crisis zich verder verscherpen. Toch ligt men niet wakker van de dilemma’s die dat met zich zal brengen, 63%. Feitelijk zijn de andere grafieken niet meer belangrijk als je dit ziet. Hoezo niet? Omdat je hier kunt zien dat de ondervraagden behoorlijk macho achtig naar de problematiek kijken, zo van ‘mij gebeurt niks’. Precies hetzelfde als de opvarenden van de Titanic tegen elkaar zeiden toen ze het schip hoorden kraken en kreunen tijdens de aanvaring met die ijsberg: “ons gebeurt niks, stevig schip dit”.
Slechts 14% ligt er wakker van. Geloof jij het? Ikke niet! Alleen is het in onze zakelijke cultuur niet bon-ton om de eigen angst en vrees aan de openbaarheid prijs te geven. Ik zou wel eens willen weten wat die ondervraagden echt denken en dan durf ik de voorspelling aan dat er ook 70% is die wakker ligt van de lastige vraagstukken die liggen te wachten.
Terug naar de vraag: is er in 2012 ruimte voor innovatie? Afgaand op deze cijfers denk ik dat het serieuze innoveren behoorlijk naar de achtergrond wordt geschoven. Als je niet wakker zegt te liggen van de problematiek dan lig je ook niet wakker van je verouderde producten, je matige tot slechte klantencontact, je verkeerde prijsstelling, te hoge vaste kosten, inflexibele ICT, zwalkend management, te weinig innovatief personeel. Nee, dan wacht je op de klap en ga je er van uit dat de storm jouw voordeur wel voorbij zal gaan.
En dat zal niet gebeuren, dit raakt ons allemaal en 2012 zal daar het nodige van laten zien.
Ben ik daar bang voor? Nee, bang niet. Soms is een grote crisis noodzakelijk om erg vastgeroeste patronen weg te vegen en ik reken erop dat Europa ofwel een grote schoonmaakbeurt krijgt, ofwel… nee, laat maar zitten
Carel van Heugten